Ενέργειες σε περίπτωση φωτιάς
Μια πυρκαγιά μπορεί να έχει ανυπολόγιστες συνέπειες, με απώλεια ανθρώπινων ζωών και τεράστιες υλικές ζημιές.
Συχνά, η εξάπλωσή της γίνεται γρήγορα, ειδικά όταν δεν έχουν ληφθεί τα κατάλληλα μέτρα για την πυροπροστασία και τη σωστή εκπαίδευση.
Σε περίπτωση πυρκαγιάς, η σωστή αντίδραση είναι καθοριστική για την ασφάλεια σας και την ελαχιστοποίηση των καταστροφών. Ακολουθήστε τα παρακάτω βήματα άμεσα και με ψυχραιμία:
Διατηρήστε την ψυχραιμία σας και μεταδώστε την ηρεμία στους γύρω σας. Είναι σημαντικό να υπάρχει ορθολογική σκέψη και αντίδραση. Φροντίστε να έχετε προετοιμάσει πλάνο εκκένωσης και να έχετε «εκπαιδεύσει» όλη την οικογένεια, ώστε να μην χρειάζονται πολλές συνεννοήσεις την κρίσιμη ώρα.
Άμεση Ειδοποίηση: Σημάνετε συναγερμό και επικοινωνήστε αμέσως με την Πυροσβεστική Υπηρεσία καλώντας το 199. Η έγκαιρη ειδοποίηση μπορεί να σώσει ζωές και να μειώσει τις υλικές ζημιές.
Ενημέρωση: Κοινοποιήστε την κατάσταση στους γύρω σας, ώστε όλοι να ενημερωθούν για τον κίνδυνο και να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προστασίας. Μια πυρκαγιά μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα και απρόβλεπτα.
Συστήματα Πυρόσβεσης: Εφόσον η φωτιά είναι περιορισμένη, προσπαθείστε να τη σβήσετε χρησιμοποιώντας κατασβεστικά μέσα που έχετε στο σπίτι (πυροσβεστήρα, πυρίμαχη κουβέρτα, ειδικά στικ για καμινάδες ή τζάκια)
Ασφαλής Διαφυγή: Αναγνωρίστε και χρησιμοποιήστε τις πλησιέστερες εξόδους διαφυγής. Σιγουρευτείτε ότι όλοι έχουν πρόσβαση στις οδεύσεις διαφυγής και φεύγουν χωρίς πανικό. Οι κατάλληλες οδεύσεις διαφυγής είναι κρίσιμες για την ασφάλεια όλων. Χρησιμοποιείστε τον πυροσβεστήρα για διάνοιξη διαδρόμου διαφυγής και την πυροκουβέρτα για να προστατευτείτε από τη θερμοκρασία.
Πυρκαγιά σε κτίριο
Εάν κρίνετε ότι η φωτιά είναι μη ελεγχόμενη προβείτε σε διαδικασία εκκένωσης του χώρου άμεσα. Ταυτόχρονα αναζητήστε τους πυροσβεστήρες, για να τους χρησιμοποιήσετε αν χρειαστεί να δημιουργήσετε διάδρομο διαφυγής. Χρησιμοποιείστε όλο το κατασβεστικό υλικό και κινηθείτε προς την πόρτα εξόδου. Σε περίπτωση που απαιτηθεί να διασχίσετε χώρους με ενδιάμεσες πόρτες πριν ανοίξετε την κάθε πόρτα ακουμπήστε την με την ανάστροφη της παλάμης ή ακουμπήστε την κλειδαριά. Σε περίπτωση που είναι ζεστή μην την ανοίγετε (πιθανόν υπάρχει φωτιά εξωτερικά της πόρτας) αλλά φράξτε την (πχ με ένα κομμάτι ύφασμα) και πηγαίνετε προς το παράθυρο (μην το σπάσετε), όπου προσπαθήστε κάνοντας σήματα να δηλώσετε την παρουσία σας στα διασωστικά συνεργεία.
Προσπαθήστε να κινείστε χαμηλά, γιατί ο καπνός γεμίζει τον χώρο από πάνω προς τα κάτω. Τοποθετήστε ένα κομμάτι ύφασμα στο στόμα σαν φίλτρο των αναθυμιάσεων της πυρκαγιάς. Στην περίπτωση που η πόρτα δεν είναι ζεστή σταθείτε προς την πλευρά των μεντεσέδων και ανοίχτε την προφυλάσσοντας έτσι το σώμα σας πίσω από την πόρτα από πιθανή εκτόνωση της φωτιάς προς τον χώρο που βρίσκεστε. Εάν πρόκειται για εργασιακό χώρο, φροντίστε για την απομάκρυνση από τις επισημασμένες διόδους διαφυγής, του συναλλασσόμενου κοινού, των επισκεπτών και του υπόλοιπου προσωπικού με τάξη και ηρεμία για να μη δημιουργηθεί πανικός.
Στην συνέχεια κινηθείτε προς το κλιμακοστάσιο και χρησιμοποιείστε πάντα τις σκάλες, χωρίς να τρέχετε. ΠΡΟΣΟΧΗ ακόμα και αν λειτουργεί ο ανελκυστήρας μην τον χρησιμοποιήσετε, γιατί οι αναθυμιάσεις της φωτιάς βρίσκουν διέξοδο από το φρεάτιο του ανελκυστήρα μετατρέποντάς τον σε καμινάδα του κτιρίου, ενώ μπορεί να προκληθεί και διακοπή ρεύματος.
Σε περίπτωση που τελικά παραμείνετε στο κτίριο:
Κλείστε καλά τις εξωτερικές πόρτες και τα παράθυρα. Κλείστε και τις ενδιάμεσες πόρτες για να επιβραδύνετε την εξάπλωση της πυρκαγιάς.
Φράξτε τις χαραμάδες με βρεγμένα βαριά υφάσματα (κουβέρτες) για να μην μπει μέσα ο καπνός.
Απομακρύνετε τις κουρτίνες από τα παράθυρα.
Μεταφέρετε στο εσωτερικό των δωματίων τα έπιπλα ή άλλα αντικείμενα που βρίσκονται κοντά στα παράθυρα και τις εξωτερικές πόρτες.
Γεμίστε την μπανιέρα, τους νιπτήρες και τους κουβάδες με εφεδρικό νερό.
Συγκεντρωθείτε όλοι μαζί σε ένα δωμάτιο.
Φροντίστε να υπάρχει φακός και εφεδρικές μπαταρίες μαζί σας σε περίπτωση διακοπής ηλεκτρικού ρεύματος.
Σε περίπτωση που τα ρούχα σας πάρουν φωτιά πέστε στο έδαφος και κυλιστείτε μέχρι να σβήσει η φωτιά, καλέστε το 166 (ΕΚΑΒ).
Πυρκαγιά κατά το μαγείρεμα
Μη ρίξετε ΠΟΤΕ νερό σε λάδι που «καπνίζει» ή έχει φλόγες. Η χρήση νερού δεν ενδείκνυται για την κατάσβεση αυτής της κατηγορίας πυρκαγιών, επειδή τα λίπη δεν είναι διαλυτά στο νερό και έχει σαν αποτέλεσμα, να μεγαλώνει απότομα ο όγκος και η επιφάνειά τους και να εξαπλώνεται η πυρκαγιά μοιάζοντας με έκρηξη.
Μην μετακινήσετε το μαγειρικό σκεύος ενώ ακόμα έχει φωτιά ή καίει, μπορεί να μεταφέρετε την φωτιά και σε άλλους χώρους ή να πάθετε έγκαυμα από το καυτό υγρό.
Μη χτυπήσετε με πανιά το μαγειρικό σκεύος για να σβήσετε τη φωτιά. Το μόνο που θα καταφέρετε είναι να αρπάξει φωτιά το πανί.
Αν μπορείτε κλείστε την εστία – μάτι της κουζίνας, αν δεν μπορείτε να φτάσετε το κουμπί τότε κλείστε την ασφάλεια από το γενικό πίνακα ρεύματος. Αν δεν ξέρετε την ασφάλεια κλείστε τον γενικό (προσοχή ανάψτε φακό, αν είναι νύχτα δεν θα υπάρχει κανένα φως).
Για να σβήσετε μια φωτιά σε τηγάνι κλείστε με κίνηση από τα πλάγια με καπάκι το τηγάνι ή χρησιμοποιήστε πυρίμαχη κουβέρτα ή πυροσβεστήρα ή το ειδικό στικ.
Για μια φωτιά στο φούρνο κλείστε τη θερμοκρασία και κρατήστε την πόρτα κλειστή
Αν τη σβήσετε μόνοι σας επαγρυπνείτε για αναζωπύρωση της φωτιάς και μην απομακρυνθείτε από την εστία πυρκαγιάς μέχρι να έρθει η Πυροσβεστική. Μην ανοίξετε το ρεύμα.
Αν η φωτιά έχει βγει εκτός ελέγχου (έχει πάρει φωτιά το ντουλάπι, ο απορροφητήρας κ.λπ.) σιγουρευτείτε ότι όλοι έχουν βγει έξω από την οικία σας και κατόπιν βγείτε και εσείς μην επιτρέποντας σε κανέναν να εισέλθει εντός μέχρι να φθάσει η Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Πυρκαγιά σε Δάσος / Οικισμό
Αν βρίσκεστε σε δάσος υπάρχει κίνδυνος εγκλωβισμού σε περίπτωση φωτιάς καθώς λόγω της αλλαγής του ανέμου ή φλεγόμενων κουκουναριών μπορεί να επεκταθεί με απρόβλεπτο τρόπο στο χώρο και πολύ γρήγορα. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται σε τέτοιες πυρκαγιές μπορεί να ξεπεράσουν τους 800 βαθμούς κελσίου οπότε ο κίνδυνος εγκαύματος από θερμικό κύμα εκτείνεται σε δεκάδες ή και εκατοντάδες μέτρα από τις φλόγες.
Μόλις αντιληφθείτε μια πυρκαγιά ή καπνό σε μια περιοχή τηλεφωνήστε αμέσως στην Πυροσβεστική Υπηρεσία (τηλ. 112 ή 199) και δώστε σαφείς πληροφορίες για:
την τοποθεσία και το ακριβές σημείο που βρίσκεστε
την τοποθεσία, το ακριβές σημείο και την κατεύθυνση της πυρκαγιάς
το είδος της βλάστησης που καίγεται
Αν διαταχθεί οργανωμένη απομάκρυνση από την περιοχή ακολουθείστε πιστά τις οδηγίες των Αρχών και τις διαδρομές που θα σας δοθούν.
Αν η πυρκαγιά πλησιάζει στο σπίτι σας:
Διατηρήστε την ψυχραιμία σας.
Μεταφέρετε όλα τα εύφλεκτα υλικά από τον περίγυρο του κτιρίου σε κλειστούς και προφυλαγμένους χώρους.
Κλείστε όλες τις διόδους (καμινάδες, παράθυρα, πόρτες κλπ.) έτσι ώστε να μην διεισδύσουν οι καύτρες στο εσωτερικό του σπιτιού.
Κλείστε τις παροχές φυσικού αερίου και υγρών καυσίμων μέσα και έξω από το σπίτι.
Μαζέψτε τις τέντες στα μπαλκόνια και στα παράθυρα.
Διευκολύνετε την πρόσβαση πυροσβεστικών οχημάτων ανοίγοντας την πόρτα του κήπου και τοποθετείστε σκάλα στην εξωτερική πλευρά του σπιτιού, αντίθετα από την κατεύθυνση της πυρκαγιάς ώστε να υπάρχει η δυνατότητα άμεσης πρόσβασης στη στέγη.
Συνδέστε τους σωλήνες ποτίσματος και απλώστε τους ώστε να καλύπτεται η περίμετρος του σπιτιού.
Αν η ορατότητα είναι μειωμένη, ανάψτε τα εσωτερικά και τα εξωτερικά φώτα για να γίνεται ορατό μέσα από τους καπνούς.
Αν η πυρκαγιά έχει φτάσει στο σπίτι σας:
Μην εγκαταλείπετε το κτίριο εκτός αν η διαφυγή σας είναι πλήρως εξασφαλισμένη.
Μην μπαίνετε μέσα σε αυτοκίνητο. Η πιθανότητα επιβίωσης σε ένα σπίτι κατασκευασμένο από άφλεκτα υλικά είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη σε ένα αυτοκίνητο που βρίσκεται μέσα σε καπνούς και φλόγες.
Αν το σπίτι σας είναι ξύλινο αναζητείστε καταφύγιο σε κτιστό σπίτι.
Ντυθείτε με ένα μπουρνούζι, τζιν παντελόνι, τζιν ή δερμάτινο μπουφάν, κλειστά παπούτσια για να αποφύγετε εγκαύματα λόγω του υψηλού θερμικού φορτίου
Πυρκαγιά σε Αυτοκίνητο
Τα αυτοκίνητα μπορούν να πιάσουν φωτιά από πολλές αιτίες. Διαρροή καυσίμου ή βραχυκύκλωμα, κακή συντήρηση και πιο σπάνια η υπερθέρμανση των φρένων είναι τα πιο συνήθη αίτια ενώ, επιπλέον, ένα αυτοκίνητο μπορεί να πιάσει φωτιά έπειτα από σύγκρουση. Φροντίστε τη συχνή συντήρηση του αυτοκινήτου σας σε εξειδικευμένο συνεργείο.
Κατά σειρά οι ενέργειες που θα πρέπει να κάνετε όταν την αντιληφθείτε είναι:
Διατηρήστε την ψυχραιμία σας, βεβαιωθείτε ότι έχετε ανάψει το φλας για να κάνετε στην άκρη όσο πιο γρήγορα μπορείτε και να σταματήσετε σε ασφαλές σημείο του δρόμου.
Σταματήστε αμέσως σβήνοντας τη μηχανή, βγάλτε όλους τους επιβαίνοντες από το αυτοκίνητο και απομακρύνετέ τους τουλάχιστον 100 μέτρα απόσταση από το φλεγόμενο όχημα και μακριά από την κυκλοφοριακή κίνηση.
Καλέστε το 199 και ενημερώστε με ακρίβεια για το συμβάν.
Προσπαθήστε να εντοπίσετε από πού προέρχεται η φωτιά. Αν η φωτιά είναι μικρή και ουσιαστικά βλέπετε μόνο καπνούς, τότε χρησιμοποιήστε τον πυροσβεστήρα του αυτοκινήτου απευθείας στην εστία. Ψεκάστε την περιοχή και απομακρυνθείτε, μέχρι να είστε σίγουροι ότι έσβησε. Αν όμως έχετε εξαρχής να αντιμετωπίσετε φλόγες, απομακρυνθείτε αμέσως και προσπαθήστε από μεγάλη απόσταση να κατασβέσετε τη φωτιά, αν αυτό είναι δυνατό, αλλιώς απλά απομακρυνθείτε.
Αυτό που έχει πολύ μεγάλη σημασία είναι ΝΑ ΜΗΝ ανοίξετε το καπό του αυτοκινήτου, καθώς ο αέρας θα δώσει οξυγόνο στη φωτιά με αποτέλεσμα να φουντώσει απότομα και έντονα.
Έχετε πάντα ένα καλά συντηρημένο πυροσβεστήρα αυτοκινήτου, ο οποίος θα πρέπει να είναι σε σημείο που έχετε άμεση πρόσβαση, δηλαδή μέσα στην καμπίνα του αυτοκινήτου και σε σημείο που μπορείτε να τον πιάσετε άμεσα, π.χ. κάτω από το κάθισμα και σε καμία περίπτωση κάπου κρυμμένο στο χώρο αποσκευών. Η ελληνική νομοθεσία ορίζει συγκεκριμένα στάνταρ για τους πυροσβεστήρες αυτοκινήτου λόγω των ιδιοτήτων τους και δεν μπορούν να αντικατασταθούν από άλλους οικιακής χρήσεως, οι οποίοι δεν είναι εξίσου αποτελεσματικοί. Στην περίπτωση που ένα αυτοκίνητο δεν διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό πυρόσβεσης προβλέπεται πρόστιμο, ωστόσο, όπως προαναφέραμε το ζητούμενο δεν είναι η αποφυγή κάποιου προστίμου αλλά η ασφάλεια του οδηγού, των επιβατών και των υπόλοιπων χρηστών του δρόμου.
Διάσωση / Μεταφορά εγκαυματία
Η άμεση μεταφορά ή η έγκαιρη διακομιδή από το αρχικό κέντρο υποδοχής σε μονάδα εγκαυμάτων συνδέεται με χαμηλότερη θνητότητα και λιγότερες επιπλοκές.
Πριν τη μεταφορά τα εγκαύματα θα πρέπει να καλύπτονται. Ο σκοπός της κάλυψης είναι να αποτραπεί η περαιτέρω επιμόλυνση και η ροή αέρα πάνω από τα τραύματα, γεγονός που θα βοηθήσει στον έλεγχο του πόνου. Επιθέματα όπως ένα στεγνό, αποστειρωμένο ύφασμα ή μια πετσέτα είναι επαρκή για χρήση κατά τη μεταφορά του ασθενή. Στη συνέχεια, πάνω από τα αποστειρωμένα επιθέματα του εγκαύματος θα πρέπει να τοποθετηθούν αρκετά στρώματα κουβερτών ή οι ειδικές κουβέρτες, ώστε να βοηθηθεί ο ασθενής να διατηρήσει τη θερμότητα του σώματός του.
Δεν πρέπει να εφαρμόζονται τοπικές αλοιφές αντιβιοτικών και κρέμες μέχρι να αξιολογηθεί ο ασθενής από το κέντρο εγκαύματος.
Η εισπνοή τοξικών αναθυμιάσεων αποτελεί ισχυρό προγνωστικό δείκτη κινδύνου θανάτου μετά από ένα έγκαυμα. Ένα θύμα δεν χρειάζεται να εισπνεύσει μεγάλη ποσότητα καπνού για να υποστεί βαριά βλάβη. Συχνά, οι απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές της εισπνοής καπνού μπορεί να μην εκδηλωθούν επί αρκετές ημέρες.
